Inkomensgegevens snel én veilig delen – ook onder hoge druk

Toen de energierekening voor honderdduizenden Nederlanders onbetaalbaar werd, kwam het Noodfonds Energie in actie. In de 2025 editie dienden in slechts één week ruim 224.000 huishoudens een aanvraag in. Hoe organiseer je zo’n proces snel, digitaal én betrouwbaar – zonder dat kwetsbare aanvragers uitvallen?

In dit artikel lees je hoe het Noodfonds Energie, in samenwerking met onder andere Ockto, een schaalbaar aanvraagproces wist neer te zetten dat vele huishoudens daadwerkelijk heeft geholpen.

Aanleiding: tijdelijke hulp bij energiearmoede

Na de energiecrisis als gevolg van de oorlog in Oekraïne nam de druk op huishoudens met lage inkomens en hoge energiekosten sterk toe. Om hen tijdelijk te ondersteunen, is in 2023 het Noodfonds Energie opgezet. In april 2025 werd de derde aanvraagronde opengesteld.

De regeling werd mogelijk gemaakt door een consortium van publieke en private partijen, waaronder Deloitte en Ockto. De doelgroep bestond uit ongeveer 400.000 huishoudens met een laag inkomen en relatief hoge energiekosten.

De uitdaging: snel, rechtmatig en schaalbaar aanvragen mogelijk maken

De regeling stond onder hoge tijdsdruk en kende bijzondere uitdagingen:

• Grote aantallen aanvragen in een korte tijd
• Toegankelijk voor burgers met beperkte digitale vaardigheden
• Strikte eisen voor privacy, veiligheid en rechtmatigheid
• Minimale fouten en maximale duidelijkheid voor burgers

In de eerste editie was überhaupt de uitdaging, gaan we het überhaupt realiseren in drie maanden? De energiecrisis was groot en veel huishoudens werden geraakt. Er werd stress ervaren, de paniek was groot.
— Idriss Abdelmoula, Deloitte (Data Sharing Podcast #15)

De oplossing: brondata en fouttolerantie in een toegankelijke digitale flow

Het aanvraagproces werd volledig digitaal ingericht. Ockto speelde een centrale rol in de dataverzameling en gegevensverificatie.

Brondata als uitgangspunt

De aanvrager haalde met Ockto veilig alle benodigde gegevens over inkomen en de samenstelling van het huishouden op bij het UWV, de Belastingdienst en Toeslagen.nl. Wil je meer weten op welke manier wij gegevens ophalen, lees dan dit artikel: Veilig AVG-proof brondata ophalen

Deze informatie werd gebruikt door een rule engine, waarin werd getoetst of een aanvraag aan de voorwaarden voldeed.

Ockto heeft de journey neergezet en gezorgd dat de dataverzameling en gegevensverificatie met juiste datafilters en op een schaalbare manier werd georganiseerd. En dat was essentieel om dit aanvraagproces slim in te richten.

Resultaten: grote volumes, rechtmatige uitvoering

De cijfers laten zien dat de regeling, ondanks de korte looptijd, effectief is uitgevoerd:

• 224.000 aanvragen ontvangen in één week tijd
• 65.000 op één dag
• 114.000 aanvragen goedgekeurd
• €80 gemiddeld per huishouden per maand (voor zes maanden)
• 88% van de ontvangers viel onder 130% van het sociaal minimum

De doelgroep is bereikt én geholpen

Een belangrijk resultaat is dat grote aantallen kwetsbare huishoudens daadwerkelijk zijn bereikt en ondersteund. Het aanvraagproces was digital-first, maar werd aangevuld met intensieve ondersteuning via klantcontactcentra, vrijwilligers en in sommige gevallen hulp aan huis. Dit heeft bijgedragen aan vertrouwen en een hogere daadwerkelijke deelname.

“Wat je ziet is dat heel veel huishoudens het aanvraagproces gewoon konden doorlopen. Maar het ‘geholpen-zelf-doen’ – bevestiging geven dat het klopt wat ze doen – dat is essentieel.”
— Roel ter Brugge, CEO Ockto (Data Sharing Podcast #15)

Wat andere organisaties hiervan kunnen leren

De uitvoering van het Noodfonds Energie laat zien dat het wél mogelijk is om:

• Snel een robuust aanvraagproces op te zetten
• Volledig digitaal te werken, met oog voor kwetsbare doelgroepen
• Brondata in te zetten voor een rechtmatige en foutarme beoordeling

Voor overheden, het maatschappelijk middenveld en ketenpartners in het sociaal domein biedt dit concrete aanknopingspunten. Of het nu gaat om minimaregelingen, schuldhulpverlening of subsidietoekenning: processen kunnen sneller, betrouwbaarder en gebruiksvriendelijker worden ingericht.